Lod. XIV

LOD. XIV - 01

Typerende elementen

Van typische vroege Lodewijk XIV- ornamenten zal er van de straat af weinig meer te bespeuren zijn, al is het geweldig om in Hoorn ineens een balustrade te zien uit die tijd. Onderstaande foto's van museumstukken illustreren ons de stijl van het eind van de 17e eeuw. De bovenlichten in deze stijl kunnen soms wel van veel later datum zijn, want ook in de 19e en 20e eeuw werd wel teruggegrepen op een oudere stijl.

Typerend voor de Lod. XIV stijl is het symmetrische acanthusblad, dat vaak in de top van de gevel of boven in het deurkalf (= horizontale bovenregel van het deurkozijn) is aangebracht.

Wat opvalt in tegenstelling tot latere perioden is het kenmerk dat het raam volledig volgegroeid is met weelderig acanthusloof. Er blijft weinig glasoppervlak over, maar dat kon ook haast nog niet anders, men was nog niet in staat om grote oppervlakten in vlakglas te maken.

Aan het einde van de 18e eeuw zal de volledige symmetrie weer terugkomen, nadat deze tijdens de Rococo even een beetje zoek zal zijn. Het zal in de Lodewijk XVI -stijl wel wat minder uitbundig zijn dan in de er aan voorafgaande perioden. De totaalindruk is verfijnder en verhevener en er komen tal van classicistische motieven bij.

Het blijft soms wat lastig om vast te stellen, of een bovenlicht echt eentje uit de stijlperiode zelf is of van halverwege de 19e eeuw, toen er nog weer een opleving kwam van neobarok.

Het Haags Gemeentemuseum herbergt in opslag nog een stuk of wat schitterende oude bovenlichten, zie hieronder.

LODEWIJK XIV 1700 - 1750

Snijraam rond 1700

Het centrale middenelement is hier vaak of een palmet (= ornament, gebaseerd op een palmblad met straalsgewijs uitstaande blaadjes) of een monogram. Het raam vertoont daarbij een keurige symmetrie.

Houten snijraam rond 1700

Aan het einde van de 18e eeuw zal de volledige symmetrie weer terugkomen, nadat deze tijdens de Rococo even een beetje zoek zal zijn. Het zal in de Lodewijk XVI-stijl wel wat minder uitbundig zijn dan in de er aan voorafgaande perioden.

De totaalindruk is verfijnder en verhevener en er komen tal van classicistische motieven bij.

Het blijft soms wat lastig om vast te stellen, of een bovenlicht echt eentje uit de stijlperiode zelf is of van halverwege de 19e eeuw, toen er nog weer een opleving kwam van neobarok.

Houten snijraam

Amsterdam komt wat vaker voor, maar misschien wel de helft van alle Nederlandse snijramen vind je in Amsterdam.

Hier een fraai Barok snijraam uit de tijd van vlak voor de Rococo, dus ca 1740. Er schijnt een monogram in te ontdekken te zijn, maar dat is moeilijk te ontwarren.

Een W en een L is er wel in te ontdekken.

Maar er zou dan nog een letter in moeten zitten.

De panelen dwingen bewondering af, aangezien een houtsnijder het zich niet kon veroorloven om zich te 'versnijden'.

Zo'n stuk werd nl. grotendeels uit één geheel gesneden.

Bovendien moest het symmetrisch geheel kloppen, een dubbele prestatie dus.

AMSTERDAMMm

NZVoorburgwal